پولیفت زنجیری یا Lever Block یک ابزار مکانیکی برای بلند کردن، پایین آوردن، کشیدن و تنظیم موقعیت بارهای سنگین است. این تجهیز با استفاده از اهرم دستی، مکانیزم جغجغه ای و زنجیر بار، نیروی دست اپراتور را افزایش می دهد. ظرفیت پولیفت معمولا از حدود 0.75 تن تا 9 تن در مدل های رایج متغیر است. برخی مدل های صنعتی با ظرفیت های بالاتر نیز تولید می شوند. انتخاب ظرفیت باید بر اساس وزن واقعی بار و ظرفیت مجاز درج شده روی پلاک دستگاه انجام شود. استفاده از پولیفت بالاتر از ظرفیت نامی مجاز نیست. استاندارد ASME B30.21 نیز الزامات مهمی برای نصب، استفاده، بازرسی و نگهداری Lever Hoist تعیین می کند.
قبل از استفاده، بدنه، قلاب ها، ضامن قلاب، زنجیر بار و اهرم پولیفت را به صورت چشمی بررسی کنید. زنجیر نباید دارای پیچ خوردگی، کشیدگی غیرعادی، ترک، خوردگی عمیق یا تغییر شکل باشد. قلاب نباید ترک، خم شدگی یا بازشدگی غیرعادی در دهانه داشته باشد. نقطه اتصال باید تحمل نیرویی بیشتر از ظرفیت پولیفت را داشته باشد. محور بارگذاری قلاب باید با جهت کشش زنجیر هم راستا باشد. اتصال مایل می تواند نیروی جانبی خطرناکی به بدنه و قلاب وارد کند.
پولیفت را به یک نقطه اتصال مطمئن مانند قلاب جرثقیل، شگل یا سازه مهندسی شده متصل کنید. زنجیر بار نباید برای بستن مستقیم دور بار استفاده شود. برای اتصال بار از اسلینگ، شگل یا تجهیزات مناسب لیفتینگ استفاده کنید. زاویه اسلینگ نیز باید هنگام محاسبه نیروی وارد بر تجهیزات لحاظ شود. قبل از شروع لیفت، مطمئن شوید بار آزادانه حرکت می کند و هیچ مانعی زیر یا اطراف آن وجود ندارد. همچنین مسیر حرکت بار باید برای افراد غیرضروری تخلیه شود.
پس از اتصال صحیح بار، اهرم پولیفت را با حرکات کنترل شده و پیوسته حرکت دهید. مکانیزم جغجغه ای، حرکت رفت و برگشتی اهرم را به چرخش چرخ زنجیر تبدیل می کند. این مکانیزم باعث حرکت زنجیر و افزایش یا کاهش ارتفاع بار می شود. ابتدا بار را فقط چند سانتی متر از سطح جدا کنید. سپس عملکرد ترمز، قلاب ها، زنجیر و اتصالات را کنترل کنید. اگر بار پایدار بود، عملیات بلند کردن را ادامه دهید. در صورت ایجاد صدای غیرعادی، گیرکردن زنجیر یا لغزش بار، عملیات باید متوقف شود.
نیروی دست اپراتور نباید با استفاده از لوله یا افزایش طول مصنوعی اهرم زیاد شود. افزایش طول اهرم می تواند گشتاور ورودی را بیش از ظرفیت طراحی مکانیزم افزایش دهد. برای نمونه، اگر پولیفت برای بار 2 تن طراحی شده باشد، نباید با اعمال نیروی اضافی برای بلند کردن بار 3 تن استفاده شود. در هنگام پایین آوردن نیز حرکت اهرم باید کاملا کنترل شده باشد. رها کردن ناگهانی اهرم یا ایجاد ضربه می تواند بار دینامیکی بالاتری از وزن استاتیکی ایجاد کند. بار معلق نباید بدون کنترل و نظارت رها شود.
ظرفیت پولیفت بر اساس WLL یا ظرفیت مجاز کاری مشخص می شود. برای مثال، Lever Block با ظرفیت WLL برابر 3 تن برای بارهای حداکثر 3000 کیلوگرم طراحی شده است. وزن تجهیزات اتصال مانند شگل و اسلینگ نیز باید در محاسبات سیستم لیفتینگ لحاظ شود. اگر بار 2500 کیلوگرم باشد، استفاده از پولیفت 3 تن از نظر ظرفیت اسمی امکان پذیر است. با این حال، شرایط بارگذاری، زاویه اتصال و ضربه های دینامیکی نیز باید بررسی شوند. ظرفیت واقعی سیستم همیشه باید بر اساس ضعیف ترین جزء مجموعه تعیین شود.
در یک اسلینگ دو شاخه، نیروی هر شاخه با افزایش زاویه نسبت به راستای عمودی بیشتر می شود. برای بار 4 تن و زاویه 60 درجه از راستای عمودی، نیروی هر شاخه حدود 2.31 تن خواهد بود. در زاویه 75 درجه، این نیرو به حدود 3.86 تن برای هر شاخه افزایش می یابد. بنابراین ظرفیت اسمی پولیفت به تنهایی برای انتخاب تجهیزات کافی نیست. ظرفیت اسلینگ، شگل، قلاب، نقطه اتصال و سازه نگهدارنده نیز باید کنترل شود. هرگز برای جبران ظرفیت ناکافی، اهرم پولیفت را با لوله یا ابزار دیگر بلندتر نکنید.
پس از هر دوره استفاده، زنجیر باید از نظر خوردگی، ترک، تغییر شکل، سایش و آسیب سطحی بررسی شود. حرکت زنجیر روی چرخ زنجیر باید روان باشد و زنجیر نباید هنگام بالا یا پایین رفتن گیر کند. روانکاری زنجیر باید مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود. ASME B30.21 برای شرایط کاری مختلف، دوره های متفاوتی برای بازرسی متداول در نظر می گیرد. در سرویس عادی، بازرسی متداول حداقل به صورت ماهانه توصیه شده است. در سرویس سنگین، فاصله بازرسی می تواند به هفتگی تا ماهانه کاهش یابد. سرویس شدید نیز به بازرسی روزانه تا هفتگی نیاز دارد.
هرگز بار را بالای سر افراد بلند نکنید و اجازه ندهید فرد زیر بار معلق قرار گیرد. زنجیر پیچ خورده یا گره خورده نباید تحت بارگذاری قرار گیرد. قلاب باید در قسمت مناسب خود در اسلینگ قرار بگیرد و نوک قلاب نباید محل اعمال بار باشد. پولیفت معیوب باید از سرویس خارج شود تا توسط فرد متخصص بررسی شود. در صورت تعمیر یا تعویض قطعات باربر، انجام آزمون عملکرد و ارزیابی ایمنی اهمیت ویژه ای دارد. رعایت این اصول، احتمال سقوط بار و آسیب به مکانیزم Lever Block را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
